อินโดจีน (Indochina / Indochine) เป็นคำที่ใช้ในยุคล่าอาณานิคม
โดยมีที่มาจากภาษาฝรั่งเศส ตามความหมายทางประวัติศาสตร์คือ
ประเทศส่วนใหญ่ในดินแดนอินโดจีนจะได้รับอิทธิพลทางด้านภาษา
และวัฒนธรรมมาจากจีนและอินเดีย ซึ่งแต่ละประเทศต่างก็รับวัฒนธรรม
จากทั้งสองประเทศในระดับที่ต่างกัน มีการผสมผสานทางวัฒนธรรม
ประเพณี วิถีชีวิตอันสอดคล้องกับภูมิปัญญาท้องถิ่นและสภาพแวดล้อม
จนเกิดขึ้นเป็นวัฒนธรรมของตัวเองที่มีเอกลักษณ์ ทั้งนี้ก็มิได้ทิ้งรากเหง้า
ดั้งเดิม กล่าวคือ ยังคงมีร่องรอยทางวัฒนธรรมจากจีนและอินเดียให้เห็น
อยู่อย่างชัดเจน
ส่วนความหมายเชิงภูมิศาสตร์จะเป็นดินแดนที่เรียกว่า คาบสมุทรอินโดจีน
(Indochinese Peninsula) คือเป็นคาบสมุทรที่ยื่นออกมาจากแผ่นดิน
ใหญ่ของทวีปเอเชีย พื้นที่ตั้งอยู่บริเวณภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
สาเหตุที่เรียกว่าคาบสมุทรอินโดจีนคือ พื้นที่นี้ตั้งอยู่บริเวณตอนใต้ของ
ประเทศจีน และทางตะวันออกของประเทศอินเดีย
แต่เดิมนั้น ประเทศกลุ่มอินโดจีนจะหมายถึงประเทศที่อยู่ในอาณานิคม
ของฝรั่งเศสเท่านั้น คือ กัมพูชา ลาว เวียดนาม แต่ภายหลังสิ้นสุดยุค
ล่าอาณานิคม และประเทศดังกล่าวก็ได้รับเอกราช จึงมีการนิยามคำว่า
อินโดจีนใหม่ โดยให้หมายถึงความหมายในเชิงประวัติศาสตร์ เพราะ
สามารถบ่งบอกความเป็นมาและสิ่งที่เป็นอยู่ของวัฒนธรรมของประเทศ
ในดินแดนแห่งนี้ ในปัจจุบันประเทศที่นับว่าเป็นอินโดจีนนอกจากสาม
ประเทศข้างต้นแล้ว ก็รวมถึง ประเทศไทย พม่า มาเลเซีย และสิงคโปร์
ในอดีต จุดเด่นทางวัฒนธรรมของแต่ประเทศที่รับอิทธิพลมาจากจีนและ
อินเดียจะค่อนข้างชัดเจน เช่น ไทย ลาว กัมพูชา จะรับอิทธิพลมาจาก
อินเดียเสียเป็นส่วนใหญ่
ส่วนเวียดนาม พม่า จะรับอิทธิพลมาจากจีนเป็น
ส่วนใหญ่ เป็นต้น และเมื่อถึงยุคล่าอาณานิคมของชาติตะวันตก ก็มีการ
รับวัฒนธรรมจากตะวันตกเข้ามาด้วยเช่นกัน จนถึงปัจจุบัน ในยุคสมัยแห่ง
โลกาภิวัฒน์ แต่ละประเทศก็รับเอาวัฒนธรรมต่างๆ หลากหลายรูปแบบ
เข้ามาผสมผสานกับวัฒนธรรมตัว จนเกิดเป็นวถีชีวิตรูปแบบใหม่ที่ไม่ค่อย
จะแตกต่างกันนัก แต่จุดเด่นทางวัฒนธรรมดั้งเดิมก็มิได้เลือนหาย
_____________________________________________